كاروانسراى شاه عبّاسى « 1 » نيز در كنار جادّه در جمال‌آباد هست ، ولى خراب است [ و ] نمىتوان [ در ] آن‌جا آسوده شد . از جمال‌آباد و قافلان‌كوه كه رد شد ، ديگر تماما خاك خمسه است . قافلان‌كوه در آن طرف جمال‌آباد واقع است . ما بين جمال‌آباد و ميانج در قلّهء كوهى آثار عمارت و قلعهء قديمى نمايان بود ، كه بعضى ديوارها و برج‌ها و آثار ابنيهء آن هنوز باقى است ، معروف به قزقلعه سى « 2 » و معروف به قصر بلقيس . ما بين راه ميانج و سرچم كوهها و تپه‌هاى گوناگون و رنگارنگ ديده شد . سفيد و سياه و سرخ و بادنجانى و زرد . كما قال عزّ من قال : « و من الجبال جدد بيض و حمر مختلف الوانها و غرابيب سود » . ميانج و سرچم و نيك‌پى مله دارد . آن‌جاها بايد از « ترشى » و « چربى » و « گوشت » پرهيز و احتياط كرد . منزل [ را ] حتى المقدور در عمارت تازه نموده و چراغ [ را ] تا صبح روشن كرد ، كه « مله » مىگويند ، از چراغ دور مىرود . و چاى مخلّصه هم خوردن خوب است و جوهر آمانياك « 3 » قدرى به قند زده ، به قدر نيم استكان آب بريزند . شربت آن‌را بخورند ، نافع است . و اگر در عضوى اثر مله ديده شد ، قدرى آمانياك به آن‌جا بزنند ، به جهت آسودگى از مله شخصى اين منظر را مجرّب تعريف كرد . جهنّم ابطشى ، جهنّم اطلبشى ، جهنم قيروان ، جهنم غريبان . از نيك‌پى دو فرسخ به آن‌طرف قريهء ينگجه « 4 » خالصه است . در كنار راه و رودخانه واقع شده [ و ] ده قابلى است . قهوه‌خانه [ اى ] آن‌جاها ديده شد . نهار [ در ] آن‌جا صرف شد . جاى باسليقه [ اى ] بود . حمام نيز داشت .

--> ارتفاع 1200 مترى از سطح دريا . « به قريه جمال‌آباد آمده ، در تلگراف‌خانه پياده شده ، منزل عاليجاه ميرزا حسن تلگرافچى چاى خورده ، روانه راه گرديد . . . در جمال‌آباد كاروانسرايى است بسيار بزرگ و مستحكم . مىگويند كه مرحوم شاه عباس ثانى بنا كرده ، اينك خراب و بلاسكنه است . » ( سفرنامه تبريز به تهران ، 140 - 141 ) ( 1 ) . كاروانسراى جمال‌آباد از بناهاى دوره صفويه است كه به شماره 6152 مورخ 7 مهر 1381 ه . ش . در فهرست آثار ملى كشور ثبت شده است . ( 2 ) . قزقلعه ( قلعه دختر ) از آثار قرن هفتم هجرى قمرى بوده ، كه به شماره 870 در تاريخ 28 مردادماه 1348 ه . ق . در فهرست آثار ملى كشور ثبت گرديده است . ( 3 ) . آمونياك . ( 4 ) . ينگجه ( Yengejeh ) ، روستايى است از توابع شهرستان زنجان ، بين نيك‌پى و زنجان .